بایگانی

Posts Tagged ‘یونیکس’

چ‌چ‌چ‌ (۱۰): دستور Uptime سرور برای پیدا کردن اینکه سیستم چه مدت در حال اجرا بوده


من می‌خواهم بدانم چه مدت سیستم یونیکسی‌/لینوکسی‌ام فعال بوده‌. چطور این کار را بکنم‌؟
هر دو سیستم یونیکس و لینوکس با ابزار‌های مختلفی این امکان را به ما می‌دهند که uptime سیستم را پیدا کنیم‌. در لینوکس فایل ‎/proc/uptime اطلاعات uptime سیستم و فایل ‎/var/run/utmp اطلاعات اینکه چه کسی در حال حاضر به سیستم متصل است را در خود نگه می‌دارند‌. اطلاعات ذخیره شده در فایل‌های ذکر شده‌، مستقیما توسط انسان قابل خواندن نیستند‌، به همین دلیل ما به دستورات زیر نیازمندیم‌.

دستور uptime در یونیکس/لینوکس
یک ترمینال باز کنید‌، و سپس دستور زیر را وارد کنید‌:
[bash]
$ uptime
[/bash]
نمونه‌ای از خروجی به صورت روبرو خواهد بود‌:
[bash]
۱۲: ۱۶: ۰۱ up ۵۷ min، ۳ users، load average: ۰. ۰۲، ۰. ۱۳، ۰. ۲۲
[/bash]
این دستور اطلاعات زیر را در یک خط به شما نمایش می‌دهد‌:

  • زمان فعلی (۱۲: ۱۶: ۰۱)
  • چه مدت سیستم در حال اجرا بوده (۵۷ دقیقه)
  • در حال حاضر چه تعداد کاربر به سیستم متصلند (۳ کاربر)
  • میانگین لود سیستم در ۱‌، ۵ و ۱۵ دقیقه گذشته (۰. ۰۲، ۰. ۱۳، ۰. ۲۲)

این تقریبا‌‌ همان اطلاعاتی است که در سرخط اطلاعات نمایش داده شده توسط دستورات w و top می‌توانید مشاهده کنید‌:
[bash]
w
[/bash]
نمونه‌ای از خروجی به این شکل خواهد بود‌:
[bash]
12:20:34 up 1:02, 3 users, load average: 0.01, 0.07, 0.17
USER TTY FROM LOGIN@ IDLE JCPU PCPU WHAT
master tty1 – 11:19 18:17 0.16s 0.00s /bin/sh /usr/bin/startx
master pts/0 :0 12:02 0.00s 0.07s 0.00s w
master pts/1 :0 12:02 18:01 0.00s 0.94s kdeinit4: kded4 [kdeinit]
[/bash]

[bash]
$ top
[/bash]
نمونه‌ای از خروجی‌:

نمونه خروجی TOP

منبع

چ‌چ‌چ (۵)‌: تغییر رمز عبور root در MySQL


من چگونه باید رمز عبور کاربر ریشه MySQL را در گنو‌/‌لینوکس‌، FreeBSD‌، OpenBSD و سیستم‌عامل‌های شبه یونیکس روی ارتباط ssh / telnet عوض کنم‌؟
ایجاد رمز عبور MySQL یک کار ضروری است‌. به صورت پیش‌فرض کاربر ریشه‌، کاربر مدیر MySQL است‌. لطفا توجه داشته باشید که کاربر ریشه در لینوکس‌/‌یونیکس در سیستم‌عامل شما با کاربر ریشهٔ MySQL متفاوت است‌ و هیچ ربطی به هم ندارند‌. بعضی مواقع ممکن است شما برای حفظ مسائل امنیتی‌، کاربر root را حذف کنید و به جای آن کاربر admin به عنوان کاربر اصلی در mysql معرفی کنید‌.

دستور mysqladmin برای تغییر کلمه عبور ریشه

اگر شما هرگز برای کاربر ریشهٔ کارگزار MySQLتان یک رمز عبور تعیین نکرده‌اید‌، کارگزار دیگر نیازی به کلمهٔ عبور برای متصل شدن به عنوان کاربر ریشه نخواهد داشت‌. برای ایجاد رمز عبور ریشه برای اولین بار‌، از دستور mysqlamin در خط فرمان به صورت زیر عمل کنید‌:
[bash]
$ mysqlamin -u root pasword NEWPASSWORD
[/bash]
به هر حال‌، اگر می‌خواهید رمز عبور کاربر ریشه را تعویض (‌یا به روز رسانی‌) کنید‌، پس باید دستور فوق را به شکل زیر تغییر دهید‌:
[bash]
$ mysqladmin -u root -p» oldpassword» password newpass
[/bash]
برای مثال‌، اگر رمز عبور قدیمی abc باشد‌، شما می‌توانید روز جدید را به صورت ۱۲۳۴۵۶ با دستور زیر ایجاد کنید‌:
[bash]
$ mysqladmin -u root -p» abc» password «۱۲۳۴۵۶»
[/bash]

تغییر رمز عبور MySQL برای دیگر کاربران

برای تغییر رمز عبور کاربر عادی (‌فرض می‌کنیم که می‌خواهیم رمز عبور کاربر vivek را تغییر دهیم‌) باید از دستور زیر استفاده کنید‌:
[bash]
$ mysqladmin -u vivek -p oldpassword password newpass
[/bash]

تغییر رمز عبور کاربر ریشه MySQL با استفاده از دستور sql در محیط mysql

این روشی دیگر است‌. MySQL نام‌های کاربری و رمز عبور‌ها را در یک جدول در پایگاه دادهٔ MySQL ذخیره می‌کند‌. با استفاده از روش زیر می‌توانید مستقیما رمز عبور کاربر Vivek را تغییر دهید‌:
۱) به کارگزار mysql وارد شوید‌ و دستور زیر را در خط فرمان وارد کنید‌:
[bash]
$ mysql -u root -p
[/bash]
۲) از پایگاه داده mysql استفاده کنید (‌فرمان را در اعلان mysql> ‎ وارد کنید‌):
[bash]
mysql> use mysql;
[/bash]
۳) رمز عبور کاربر vivek را با وارد کردن دستور زیر تغییر دهید‌:
[bash]
mysql> update user set password=PASSWORD(“NEWPASSWORD”) where User=’vivek’;
[/bash]

۴) سرانجام‌، ابزار‌ها را دوباره بارگزاری کنید‌:

[bash]
mysql> flush privileges;
mysql> quit
[/bash]
از این روش می‌توانید با استفاده از API‌ها mysql در اسکریپت نویسی‌ها به زبان‌های PHP‌، پایتون و یا پرل استفاده کنید‌.

منبع

چ‌چ‌چ (۴)‌: ایجاد یک کاربرد جدید در MySQL


وقتی که برای دسترسی به کارگزار (Server) پایگاه داده MySQL از طریق مشتری‌ای (Client) نظیر mysql یا حتی زبان‌های برنامه نویسی نظیر php یا perl اقدام می‌کنید‌، به یک حساب کاربری نیاز دارید‌.
MySQL دارای سیستم مدیریت کاربر خبره‌ای است که قادر به کنترل کردن دسترسی کاربران از مشتری‌های مختلف به کارگزار می‌باشد‌. برای این کار MySQL از جداول مخصوص در پایگاه داده کمک می‌گیرد‌. به همین دلیل برای ساخت یک کاربر جدید در MySQL شما نیاز به کاربر root دارید‌.
سپس باید با دستوری به MySQL اجازهٔ ساخت یک کاربر جدید را بدهید‌. و در آخر‌، با استفاده از کاربر جدید ارتباطی را با کارگذار MySQL برقرار کنید‌.
لطفا توجه داشته باشید حساب کاربری در MySQL با اکانت‌های یونیکس‌/‌لینوکس متفاوت است‌. برای مثال‌، کاربر root در MySQL و کاربر root در یونیکس‌/‌لینوکس جدا از هم بوده و هیچ ارتباطی با هم ندارند‌، حتی اگر نام کاربریشان شبیه به هم باشد‌.

روند ساخت یک حساب کاربری در MySQL

با استفاده از کاربر root برنامهٔ mysql وارد شوید (‌در پوستهٔ فرمان‌، دستور زیر را وارد کنید‌:):
[bash]
$ mysql -u root -p
[/bash]
و یا
[bash]
$ mysql -u root -h myserver-server. com -p
[/bash]
یک پایگاه دادهٔ جدید به اسم demo ایجاد کنید‌:
[bash]
mysql> CREATE DATABASE demo;
[/bash]
یک کاربر جدید برای پایگاه داده demo به اسم user۱ بسازید‌:
[bash]
mysql> GRANT ALL ON demo.* TO user1@localhost IDENTIFIED BY ‘mypassword’;
[/bash]
توجه‌: GRANT ALL به این معنی است که کاربر قادر است هر کاری انجام دهد‌. می‌تواند اطلاعات را بخواند‌، دستکاری کند و یا پاکشان کند‌، اما تنها برای جداول موجود در پایگاه دادهٔ demo. او قادر به دسترسی به دیگر پایگاه‌های داده نیست‌.

من چطور می‌توانم با استفاده از حساب user۱ به کارگزار پایگاه داده MySQL متصل شوم؟

کاربر user۱ می‌تواند با استفاده از دستور زیر به حساب کاربری‌اش در پایگاه داده demo متصل شود‌:
[bash]
$ mysql -u user۱ -p demo
[/bash]
و یا‌:
[bash]
$ mysql -u user۱ -h mysql. server. com -p demo
[/bash]
که پارامتر‌های دستور به شکل زیر معنا می‌شوند‌:

  • ‎-user1 : کاربر MySQL
  • ‏‎-h : نام کارگزار MySQL (به صورت پیش‌فرض localhost)
  • ‎-p : اعلان برای رمز عبور
  • demo: demo نام پایگاه داده در mysql می‌باشد (اختیاری)

منبع

چ‌چ‌چ (۲) ‌: پوستهٔ Korn در یونیکس‌/‌لینوکس چیست‌؟


پوستهٔ Korn در یونیکس‌/لینوکس چیست‌؟
پوستهٔ Korn توسط دیوید کورن در آزمایشگاه‌های بل توسعه پیدا کرد‌. این پوسته با بیشتر ویژگی‌های پوستهٔ Bourne (پدر Bash) به طور فزاینده‌ای هم‌خوانی دارد‌.
همچنین این پوسته دارای ویژگی‌های تعاملی‌ای نظیر پوستهٔ C می‌باشد‌، اما با اجرای سریع‌تر و قابلیت‌های ویرایش بر‌خط توسعه یافته‌تر‌.
نسخهٔ ksh۹۳ از شرکت‌پذیری آرایه‌ها و قوانین ریاضی نقطهٔ سر‌ریز (Floating point) نیز پشتیبانی می‌کند‌.

ویژگی‌های پوستهٔ Korn

  1. تازیخچهٔ دستورات – بله
  2. ویرایش خط – بله
  3. تکمیل نام فایل – بله
  4. دستورات مستعار (‌Alias Commant) – بله
  5. پوستهٔ محدود (Restricted shells) – بله
  6. کنترل فعالیت‌ها – بله

‎‎/usr/bin/ksh‏

تمام اسکریپت‌های پوستهٔ KSH با خط زیر شروع می‌شوند‌:
[bash]
#! /usr/bin/ksh
[/bash]
نام این خط shebang‌، hashbang‌، hashpling و یا pound bang است‌. در ادامه نمونه دستوری از اسکریپت پوستهٔ KSH را مشاهده می‌کنید‌:
[bash]
#!/usr/bin/ksh
echo “Hello World!”
[/bash]

شما می‌توانید مکان KSH را با استفاده از دستور which پیدا کنید‌:
[bash]
$ which ksh
[/bash]

نمونهٔ خروجی‌:
[bash]
/usr/bin/ksh
[/bash]

Shebang‌ها مکان اصلی دستورات اجرایی سیستم را مشخص می‌کنند‌. این می‌تواند مشکلاتی را در سیستمی که از سیستم فایل غیر استاندارد استفاده می‌کند فراهم کند‌. حتی در مواقعی که سیستم مکان کاملا استانداردی را برای دستورات اجرایی‌اش استفاده می‌کند‌، کاملا ممکن است که نقاط مختلفی را برای ذخیر مترجم دستوراتتان استفاده کند‌. این مشکل می‌تواند با قابل حمل سازی اسکریپت‌، توسط Shebang‌ای به صورت زیر حل شود‌:
[bash]
#!/usr/bin/env ksh
echo “Hello World!”
[/bash]

منبع

چ‌چ‌چ (۱) ‌: پوستهٔ POSIX چیست؟


منظور از پوستهٔ POSIX که در سیستم‌عامل‌های یونیکس‌/‌لینوکسی وجود دارد چیست؟

POSIX که مخفف عبارت «‌رابط قابل حمل سیستم عامل‌» (Portable Operating System Interface) است نشانگر استانداردی به همین منظور است که به شماره P۱۰۰۳. ۲ در IEEE به ثبت رسیده است‌. (‌طبق اطلاعات ویکی‌پدیا این نام توسط ریچارد استالمن انتخاب شده است‌.)
با استفاده از این استاندارد می‌توان امکان هماهنگ‌سازی‌، ارتباط و پرت کردن (‌انتقال‌) آسان‌تر نرم‌افزار را در محیط‌های تابع این استاندارد به وجود آورد‌. و می‌توان گفت که این استاندارد به منظور استفادهٔ برنامه‌نویسان ابزار‌های کاربردی و مدیران سیستم تهیه شده است‌.
پوستهٔ POSIX برای بسیاری از سیستم‌عامل‌های شبه یونیکس پیاده سازی شده است‌. در این رابطه می‌توانید به نقل قول زیر از ویکی‌پدیا توجه فرمایید‌:

برخی از سیستم‌عامل‌های کاملا سازگار با پازیکس عبارت هستند از BSD/OS، HP-UX، مک اواس ده، می‌نیکس و سولاریس و OpenSolaris. لازم به ذکر است که سیستم‌عامل‌های فری بی‌اس‌دی، گنو/لینوکس، NetBSD، OpenBSD از جمله سیستم‌عامل‌هایی هستند که تا حد زیادی سازگاری با پازیکس را حفظ کرده‌اند.

بسیاری از ویژگی‌های پوستهٔ POSIX به پوستهٔ Korn شباهت دارد‌.

منبع

فرصتی برای تکمیل یاد گرفته‌هایتان از یونیکس و اینترنت


شاید شما هم مثل من از جمله کسانی باشید که خودتان آستین‌ها را بالا زده‌اید و قصد یادگیری هر چه بیشتر دنیای یونیکس دارید‌! شاید شما هم اینترنت را به صورت تجربی و خود آموز یاد گرفته‌اید‌. اگر این طور است حتما اوقاتی را تجربه کرده‌اید که در بعضی از مسائل پایه‌ای کم آورده‌اید و نتوانسته‌اید پاسخ مسائلتان را پیدا کنید‌. یا شاید با وجود خبره بودن در مورد استفاده از لینوکس‌، باز هم از فرایند بارگذاری یک سیستم عامل خبر ندارید و معماری کامپیوترتان را دقیقا نمی‌شناسید‌!

اریک اس ریموند

اریک اس ریموند

و یا حتی ممکن است دنبال چند دلیل برای برتری سیستم‌عاملتان نسبت به بقیه رقبا می‌گردید‌، ولی جز چند دلیل پیش پا افتاده و تکراری چیز دیگری سراغ ندارید‌! خوب کتابی که در این زمینه می‌خواهم معرفی کنم‌، یک حلال مشکل به معنای واقعیست‌! یک متن که به زیبایی هر چه تمام‌تر (‌که به تجربه فهمیده‌ام این شیوهٔ نگارش در خون نویسنده‌اش است‌) دقیقا مسائلی را پیش می‌کشد که نیاز به دانستنش دارید تا در واقع خانه‌های خالی اطلاعاتتان را تکمیل کند‌.

کتاب «‌مبانی یونیکس و اینترنت‌» از اریک اس ریموند‌، که به گفتهٔ نویسنده‌اش دلیل کم حجم بودنش این است که با هر کلمه‌اش به شما چیز یاد می‌دهد‌. هر چقدر هم که در گنو‌/لینوکس و در کل سیستم‌های یونیکسی خود را خبره می‌دانید پیشنهاد می‌کنم این کتاب را چندین و چند باره بخوانید‌. فقط به این نکته توجه داشته باشید که نویسنده در نوشتن گاهی زیاده روی می‌کند و اگر دانشجوی رشتهٔ نرم‌افزار نباشید و یا درس معماری کامپیو‌تر نداشته‌اید‌، ممکن است یک کمی گمراه شوید‌! اما اگر مطالب را درست حظم کنید‌، گنجینهٔ مناسبی از اطلاعات را به خود هدیه کرده‌اید‌.

این کتاب توسط دوست خوبم‌، مهدی فتاحی به فارسی ترجمه شده که می‌توانید از این آدرس به آن دسترسی داشته باشید‌. (‌نسخهٔ ترجمه یک کمی قدیمی است‌، ولی ترجمهٔ معرکه‌اش لذت خواندن این کتاب را دو چندان می‌کند‌).

دسته‌ها:کامپیوتر, کتاب برچسب‌ها: , , ,