عشق لینوکسی (۱): چسباندن چند فایل PDF

گاهی وقت‌ها هست که در حین کار با کامپیوتر محتاج انجام کاری می‌شوید که تا به حال تجربه نکرده‌اید‌. این کار هر چقدر هم کوچک که باشد‌، ولی شما شدیدا به انجام آن نیاز دارید‌! این بار من می‌خواستم چند فایل PDF را به هم بچسبانم تا وقتی برای پرینت می‌برم‌، اشک متصدی در نیاید

قبلا برنامه‌هایی را برای ویندوز دیده بودم که چنین کاری می‌کردند‌، پس شروع به جستجو کردم‌، ولی با رسیدن به سایت محبوب Linux.com با یک ابزار ساده که اتفاقا روی اسلکورم نصب بود و از وجودش خبر نداشتم آشنا شدم‌. طبق گفته‌ی این مقاله تنها کافی بود از دستوری به شکل زیر استفاده کنم‌:

[bash]
gs -dBATCH -dNOPAUSE -q -sDEVICE=pdfwrite -sOutputFile=finished.pdffile1.pdf file2.pdf
[/bash]

و بله کار برایم به درستی جواب داد‌، اما در بعضی شرایط نتایج عجیبی در بر داشت‌! یکی از فایل‌هایی که می‌خواستم به بقیه بچسبانم‌، نوشته‌هایی با حاشیه رنگی داشت‌، در حین پروسه‌ی چسباندن‌، اخطار‌هایی با همین موضوع دریافت کردم و در okular برنامه‌ی نمایش PDF در KDE هم کادر رنگی نمایش داده می‌شد ولی خبری از نوشته‌ها نبود‌. من هم زیاد به خودم سختی ندادم و بی‌خیال این نوشته‌ها شدم‌، اما بعد از پرینت‌، دیدم که همه چیز سر جایش است‌!

بگذریم‌، بیایید نگاهی به آپشن‌های این دستور بیاندازیم‌:

[bash]
gs
[/bash]
خوب کار این بخش که کاملا معلوم است‌، برنامه‌ی ghostscript را اجرا می‌کند‌.
[bash]
-dBATCH
[/bash]
وقتی که برنامه یک بار فایل‌ها را پردازش کرد‌، باید بسته شود‌، اگر این آپشن را وارد نکرده باشید‌، برنامه همچنان به کارش ادامه می‌دهد‌.
[bash]
-dNOPAUSE
[/bash]
ghostscript را مجبور می‌کند‌، بدون این که برای تعامل با کاربر pause شود به کارش ادامه دهد‌.
[bash]
q
[/bash]
از نمایش پیغام‌ها در حین کار برنامه جلوگیری می‌کند‌.
[bash]
-sDEVICE=pdfwrite
[/bash]
به ghostscript می‌فهماند از نویسنده‌ی PDF توکار ghostscript برای تولید فایل استفاده کند‌.
[bash]
-sOutputFile=finished.pdf
[/bash]
این قابلیت را به دستورمان اضافه می‌کند که نام فایل خروجی را معین کنیم‌، در این‌جا نام فایل خروجی finished.pdf است‌.
در ادامه‌ی دستور هم که نام فایل‌های pdf مورد نظرتان را وارد می‌کنید‌. به نظرم بهتر است برای صرفه‌جویی در مصرف کیبورد فایل‌ها را در یک پوشه‌ی خالی کپی کرده و در این قسمت به جای نام فایل‌ها یک «*» قرار دهیم

پی نوشت‌: ناگفته نماند که در لینکی که در بالا گفتم‌، ابزارهای دیگری نیز معرفی شده است که دیدنشان خالی از لطف نیست‌!

پوسته Oulipo برای وردپرس پارسی

پوسته‌ی Oulipo با مشخصاتی مانند سادگی و سادگی و سادگی‌اش نظرم را به خودش جلب کرد‌. من هم پس از ترجمه و استفاده از آن در وبلاگ شخصی‌ام‌، تصمیم گرفتم که آن را طبق قوانین لیسانس این پوسته‌ (GPL) ، آزادانه منتشرش کنم برای دیدن پیش‌نمایشی از نتیجه‌ی استفاده‌ی این تم‌، می‌توانید همین وبلاگ رو ببینید‌، و برای دانلود‌اش از لینک زیر اقدام کنید!

لینک دانلود (‌Dropbox)

پوسته Simplo-shahinism برای وردپرس

خدمتتون عارض بشم که بعد از انتقال از هاست کذایی قبلی تصمیم گرفتم که ظاهر وبلاگ رو هم با توجه به تغییر کاربریش‌! عوض کنم‌. لذا از پوستهٔ Simplo طراحی شده توسط Site۵ خوشم اومد و علاوه بر متناسب کردنش با فارسی‌، رنگ آبی اون رو کاملا شخصی سازی کردم‌. برای دیدن مزیت‌های این پوسته می‌تونید به این صفحه مراجعه کنید‌. من کلا چیزی از این امکانات کم نکردم‌.

از جمله امکاناتی که به این پوسته اضافه کردم‌، استفاده از فونت Iranian SansZ هست که همونطور که توی وبلاگ خودم می‌بینین تونسته جایگزین خوبی برای Tahoma باشه. همچنین عناوین مطالب نیز با فونت Koodak نمایش داده می‌شود‌. به اشتراکش می‌گذارم که حس اشتراک گذاریم رو (‌!) ارضا کنم‌!

 

خوشحال می‌شم اگر استفاده کردید و لذت بردید یه خبر هم به من بدید که یه کم ذوق کنم‌! و دیگر دوستان هم نتیجهٔ کار رو روی وبلاگ‌های مختلف ببینن‌!

 

لینک راهنمای استفاده

لینک دانلود (tar.gz)

چگونه از وب تند‌خوانی بیاموزیم‌!

ویکی پدیا می‌گوید‌:

تصور عموم بر این است که هرچه آهسته‌تر و کندتر مطالعه شود، اندوختهٔ ذهنی افزایش خواهد یافت، حال آنکه بر پایهٔ دیدگاه پژوهشگران خلاف این امر صادق است. به باور آنان در حالی که میزان اندوختهٔ ذهنی مطالعه‌کنندهٔ معمولی تنها ۳۵٪ است، این حالت برای تندخوان حداقل ۵۳٪ خواهد بود.

خوب به نظر خوب می‌آد که با یه همچین قابلیت دریافتی آدم زحمت رسیدن به این سرعت رو به خودش بده‌! این از طرفی برای خودم اثبات شدست‌. چون از اون‌جایی که با سرعت زیاد زیرنویس فیلم‌ها رو می‌خونم‌، می‌بینم که خیلی از دیالوگ‌ها تا مدت زیادی یادم می‌مونه‌. بعضی مواقع حتی این احساس بهم دست می‌ده که من این دیالوگ رو دوبله شنیدم‌! قبلا دکتر مجیدی در این مطلب نرم‌افزاری رو به این منظور معرفی کرده بود‌. ولی این نرم افزار خودش یه کاستی داشت‌، حداقل برای من‌! اون هم این که ۸۰ درصد متن‌هایی که پشت کامپیوتر مطالعه می‌کنم‌، تحت وب بودن‌! و هی باید زحمت کپی پیستش رو به داخل نرم‌افزار تقبل می‌کردم -می‌دونی یعنی چه فشاری رو تحمل می‌کردم‌؟-!‌
خوب این مشکل رو سایت Spreeder با تحت وب کردن یک نرم‌افزار خیلی خوب حل کرده‌! و همچنین با قرار دادن یک بوکمارکلت خیلی عالی تنها زحمتی که نیاز شده بکشم اینه که متن رو مارک کنم و روی بوکمارکلت کلیک کنم‌!

تغییر پورت اتصال ssh در اوبونتو سرور

اولا بگم که شما در حالت عادی هیچ نیازی به انجام یه همچین تغییری ندارید‌. ولی این تغییر دو تا مزیت عمده داره که ممکنه شما رو وسوسه به انجامش کنه‌. اول این که پورت عادی اتصال به ssh یعنی ۲۲ خیلی فراگیره و همین ممکنه خطراتی رو اون هم در شرایط خیلی خاص برای سرورتون فراهم کنه‌. دوم این که اگه در شرایطی – که این روز‌ها خیلی معمول شده‌- قرار گرفتید که ISP تون و یا مثلا فایروال شرکتتون این پورت رو بسته بود‌، با تغییر پورت می‌تونید اتصالتون رو تضمین کنید‌!

اولین پیشنیاز خیلی سادست‌! دسترسی SSH به سرورتون‌. خوب حالا اگه خدای نکرده دیدین که دسترسی ندارید و قبلا هم پورت رو عوض نکردین‌، تو بعضی کنترل پنل‌ها – که من توی همه‌ی موارد دیدم‌- یه کنسول وجود داره که کارتون رو راه می‌ندازه‌. منظورم همون کنترل پنل VPS تونه‌.

خوب برای تغییر پورت اول باید فایل کانفیگ رو تنظیم کنید‌:

[bash]
vim /etc/ssh/sshd_config
[/bash]

مقدار جلوی پورت رو از حالت پیش‌فرض ۲۲ به مقدار دلخواهتون تغییر بدین‌، و فقط توجه داشته باشید که پشت Port از این # نداشته باشید‌. اگه بود پاکش کنید‌، چون این علامت هر جایی توی لینوکس باشه مقادیر بعد از خودش توی یک خط رو به کامنت تبدیل می‌کنه و اگه این پورت کامنت باشه‌‌، همون پورت پیش فرض استفاده می‌شه.
خوب حالا نوبت اینه که ssh رو ریست کنیم‌‌:
[bash]
sudo /etc/init.d/ssh restart
[/bash]
و برای وریفای کردن پورت تایین شدتون هم در آخر این دستور رو بزنید‌:
[bash]
netstat -an | grep YOURCHOICE
[/bash]
خوب بجای او عبارت کذایی YOURCHOICE هم همون پورتی رو وارد کنید که انتخاب کردین‌. حالا با خیال راحت به سرورتون کانکت شین‌. فقط توجه داشته باشید که باید به کنسول خودتون حالی کنید که باید از پورت جدیدتون برای کانکت شدن استفاده کنه‌، اونم این‌جوری‌:
[bash]
ssh Your-Server-Adress -p Your-ssh-port
[/bash]
دیگه انگلیسی‌هاش که معلومه‌!

دانلود از تورنت روی VPS با rtorrent

خوب زیبا‌ترین و غنی‌ترین بخش اینترنت از لحاظ محتوای قابل دانلود‌، البته که تورنت بوده و هست‌. یکی از بهترین مزایایی هم که این شبکه اون رو به تنهایی پوشش داده‌، پایبند نبودن به قوانین کپی رایته که همین موضوع بستر مناسبی رو برای جذب مخاطب توسط تورنت فراهم کرده‌. از اون‌جایی که من و احتمالا امثال من با وجود داشتن اینترنت پرسرعت‌! به‌خاطر محدودیت حجم دانلود‌، نمی‌تونن خودشون مستقیما از این شبکه استفاده کنن‌ -چون عملا علاوه بر دانلود فایل باید متحمل هزینهٔ آپلود هم بشن -این‌جاست که باید به دنبال یه راه‌کار جدید بود‌.

من خودم تا همین چند وقت پیش اگر نیاز به دانلود تورنت داشتم اون رو به Rapidbaz می‌سپردم‌. ولی چند وقتیه که طراحی واسط عجیب و غریب این سرویس مقداری کار دستم داده‌. و بسیار هم پیش اومده که من فایلی رو که برای مثال می‌دونم ۷−۸ تا Seed داره رو اختار داده که نمی‌تونه دانلود کنه‌.

این بود که به فکر این افتادم که از یک سرور مجازی برای این کار استفاده کنم‌. چون این‌جوری بای یک تیر می‌شه چند تا نشون زد‌! حالا کم‌کم در آینده بیشتر در رابطه با این موضوع حرف می‌زنم‌. وقتی راجع به خرید VPS خواستم تصمیم بگیرم‌، یکی از مهم‌ترین مسائل برای من مسئله هزینه بود‌. خوب عملا می‌شه با یک هزینهٔ در حدود ۱۵۰۰۰ هزار تومان بک سرور ویندوز خریداری کرد‌. ولی همین لود Remote Desktop ویندوز هم خودش حجم زیادی از ترافیک من رو باطل می‌کرد‌! از طرف دیگه می‌شه با هزینه‌ای در حوالی ۱۰۰۰۰ تومان هم یک سرور لینوکسی خریداری کرد‌، ولی مساله این‌جاست که این تجربهٔ بد رو داشتم که Remote Desktop این سیستم عامل هم دردی از من دوا نمی‌کنه‌. از خط فرمان هم در قدیم یک بار تصمیم گرفته بودم که استفاده کنم برای این موضوع که به شکست انجامیده بود‌.

در مدتی که به دنبال راه حل این موضوع بودم با نرم‌افزار rtorrent آشنا شدم‌. که از قرار قدرتمند‌ترین نرم‌افزار در این زمینه البته در محیط بش هست‌! خوب وسوسه امانم نداد و یک سرور با رم پایین خریداری کردم – اونم فقط به این خاطر که بتونم خودم رو مجبود کنم که به ترمینال وابسته بشم‌-‌.

سرور خریداری شد و برای اینکه بتونم در اول آشناییم با این ابزار به راحتی به نرم‌افزار‌های مورد نیازم دسترسی داشته باشم‌، از Ubuntu Server ۱۰. ۰۴ استفاده کردم‌. خوب بعد از آپدیت معمول سیستم با استفاده از دستور زیر rtorrent رو روی اوبونتو نصب کردم‌:

[bash]
sudo apt-get install rtorrent
[/bash]

خوب نصب کار خیلی آسونی بود‌، و سرور هم سرعت اتصال اینترنتش رو به خوبی به رخ کشید‌. برای زیارت رخ نرم‌افزار هم دستور زیر رو تایپ کردم‌:

[bash]
rtorrent
[/bash]

خوب نرم افزار در نگاه اول یکم وحشتناک به نظر می‌رسه‌! ببینین‌:

ولی خوب با یک نگاه به این پست و چند خط از man نرم افزار می‌شه باهاش کار کرد‌، چون اصلا چیز پیچیده‌ای نبود‌. شروع می‌کنیم‌. برای اینکه یک فایل. torrent کافیه در محیط نرم‌افزار یک backspace بزنیم و در خط باز شده می‌تونیم هم آدرس فایل روی سرور رو بهش بدیم و هم لینک مستقیم تورنت رو‌! خود نرم‌افزار شروع به دانلود فایل تورنت می‌کنه. به همین راحتی‌. چند تا از دستور‌های مهم و کاربردی این نرم‌افزار رو هم این زیر می‌نویسم شاید به دردتون خورد‌:

[bash]
^s //شروع دانلود
^d //نگاه داشتن دانلود‌، و پاک کردن یک دانلود پاز شده‌.
^o //تغییر دادن دایرکتوری مقصد تورنت‌‌، همون دایرکتوری‌ای که قراره فایلهامون توش ذخیره شن‌.
l //دیدن لاگ نرم‌افزار
[/bash]

فقط یک نکته از بابت این نرم افزار باقی می‌مونه‌، اونم این که نرم‌افزار برای من حداقلش در هنگام دانلود دو بار با اخطار زیر از محیط نرم افزار خارج شد‌:

[bash]
rtorrent "std bad-alloc"
[/bash]

ولی خوب دوباره وارد نرم‌افزار شدم و همون فایل رو به خورد نرم‌افزار دادم و خیلی خوش و خرم نرم‌افزار ادامه‌ی تورنت رو دانلود کرد‌. حالا می‌موند یک نکته اونم این که چجوری فایل‌ها رو روی سیستم خودم دانلود کنم‌. اونم خیلی سادست‌:

[bash]
mv torrent-folder /var/www
[/bash]

خوب حالا فایل رو انتقال دادم به اون قسمتی که IP سرور بهش اشاره می‌کنه‌. پس خیلی خوشگل می‌رم دانلود می‌کنم‌. هر وقتی که دلم خواست‌.

فیلترینگ‌، وردپرس‌، بلاگفا‌، مهاجرت‌؟

دیگر این‌روزها کمتر کسی را می‌توان یافت که نداند وبلاگ چیست‌.  عمده‌ی کسانی که حتی به مقدار کم دستی در اینترنت دارند دو نام را به خوبی می‌شناسند‌‌: بلاگفا‌، وردپرس‌. هر دو سیستم اراپه خدمات وبلاگ هستند‌. هر دو رایگانند‌. هر دو زبان فارسی را به خوبی پشتیبانی می‌کنند‌. هر دو تعداد زیادی از وبلاگ‌نویسان فارسی زبان چه آن‌هایی که زرد می‌نویسند و چه آن‌هایی که قدرتمندانه به تولید محتوای وب فارسی کمک می‌کنند را میزبانی می‌کنند‌.
اما یکی در ایران است و یکی آن ور آب‌ها‌! یکی هر یک سال یک بار یک امکان جدید و بلا‌استفاده به سرویسش اضافه می‌کند و یکی خود از امواج متلاتم وب ۲ است‌. یکی به خاطر چند خط نوشته که به نفع یا علیه کسی باشد وبلاگ را از وب حذف می‌کند آن هم بدون اطلاع‌. و یکی تا مدرک نداشته باشد دست به قطع سرویس‌دهی نمی‌زند‌‌، و در این صورت هم نوشته را برای نویسنده محفوظ نگه می‌دارد‌.
این طور است که دومی به محش جا افتادن اسمش می‌شود بلای جان اولی‌. ولی قول سانسور اینترنت در چند روز گذشته هر دویشان را با کمی تفاوت به کام خود کشید‌. بماند که وردپرس بخت برگشته از گذشته‌های دور بخش فارسی‌اش فیلتر بود و حالا تمام بندو بساتش و وبلاگ‌هایش به این دام شوم افتاده‌اند‌.
و بلاگفا هم بعد از یک روز فیلتر صفحه‌ی اولش به حالت عادی بازگشته‌. به راستی تفاوت این دو تا این حد زیاد است که یکی را این‌چنین سانسور می‌کنند و یکی را آزاد می‌گذارند‌؟ اگر قرار است دلیلش بومی سازی باشد‌، پس فضای رقابتی چه می‌شود‌؟ اگر دلیلش وبلاگ‌های وردپرس هستند‌، مگر در همین شکایت گذشته که به خاطرش ریختند منزل آقای شیرازی – مدیر بلاگفا – و دستگیرش کردند ایشان اظهار نکردند که بلاگفا مسئول نوشته‌های وبلاگ‌نویسان نیست‌؟ حال چه طور است که وردپرس به خاطر وبلاگ‌نویسانش محاکمه می‌شود‌؟
از طرفی وبلاگ محیطی شخصی است‌. حتی در حرفه‌ای ترین شکلش منتشر کننده‌ی ایده‌ها و نظرات اشخاص است‌. حال اگر بخواهیم همه‌ی نظرات یک اکو‌سیستم را سانسور کنیم‌، پس بحث آزادی بیان که در کشورمان خوشبختانه نزدیک به مطلق است چه می‌شود‌؟
همانطور که در اینجا گفتم پدیده‌ی فیلترینگ دارد تیشه به ریشه‌ی خود می‌زند‌. دوستانی هستند که الان به فکر مهاجرت از وردپرس افتاده‌اند‌. اما واقعا به ریسکش می‌ارزد‌؟ آن کس که برای نوشته‌هایتان احترام قائل است به هر نحوی تلاش می‌کند بخواندشان‌. این از خصوصیات یک ذهن بیدار است‌. اگر هم تعدادی از آمار وبلاگ‌هاتان کم شده‌، مطمئن باشید آن‌ها که وبلاگ‌تان را می‌خوانند دست‌چین شده‌ها هستند‌. امروز از وردپرس می‌روید بلاگر و فردا هم حتما از بلاگر به بلاگفا‌. آخر امر هم مدیریت بلاگفا کل نوشته‌هایتان را حذف می‌کند‌. پس سنگین سر‌جایتان بایستید‌. شاید که ذهن‌های بیدار روزی این فیلترینگ کور را به کلی از خاطراتمان پاک کردند‌.

قطعی اینترنت کشور همچنان ادامه خواهد داشت

چند روزی است که قطعی‌های پیاپی اینترنت و سرعت بسیار پایین شبکه کاربران را کلافه کرده‌. در رسانه‌ها اعلام شده بود که این قطعی حد‌اکثر تا امروز خواهد بود‌، ولی انگار این قضیه سر دراز دارد‌.

مشکلاتی که هم‌اکنون شاهد آن هستیم طبق گفته‌ی سایت ارتباطات زیر ساخت در مسیری 20 هزار کیلومتری از کابل SMW 4 رخ داده و احتمالا قطعی‌ها به نقل قول از DU اپراطور این کابل به جای 5 روز بین یک هفته تا ده روز ادامه خواهد داشت‌. که این مشکلات به صورت‌هایی مانند قطعی اینترنت به صورت کامل در پاکستان و یا افت سرعت اینترنت در ایران روی می‌دهند‌.

همچنین اطلاعاتی در ویکیپدیا در رابطه با این کابل پیدا کردم که در نوع خود جالب است‌. کابل SMW 4 با طول تقریبی 18800 کیلومتر ( که نمی‌دانم چرا در سایت ارتباطات زیر ساخت ذکر شده که قطعی در مسیری 20 هزار کیلوتری یعنی 1200 کیلومتر بیشتر از طول واقعی کابل رخ داده ) از کشور‌های : سنگاپور‌، مالزی‌، تایلند‌، بنگلادش‌، هند‌، سریلانکا‌، پاکستان‌، عمارات متحده عربی‌، عربستان‌، سودان‌، مصر‌، تانزانیا‌ و فرانسه‌ عبور کرده‌، یعنی عملا ایران از یکی از انشعابات این کابل استفاده می‌کنه‌! برای دیدن این مسیر می‌توانید به تصویر زیر رجوع کنید‌:

خوب انگار بلایای طبیعی برای اینترنت کشور همچنان دست بردار نیست و حالا حالا‌ها ادامه داره‌. واقعا مسئولین کشور کی می‌خوان به فکر مسیر‌های مطمئن‌تری برای اینترنت کشور باشن‌. در ضمن از قرار ما به غیر از این کابل از دو کابل دیگه هم استفاده می‌کنیم که کاراییشون همین الان هم معلومه‌. به امید بازگشتن وضع عادی به اینترنت کشور‌.

تراژدی زبان فارسی در وب

متاسفانه از همان بدو ورود کامپیوتر‌ها‌، زبان فارسی با مشکل مواجه بوده‌! و این مشکل هم دقیقا بر می‌گردد به شباهتش به رسم‌الخط زبان عربی است‌.

برای شروع داستان پیشنهاد می‌کنم این مقاله از سایت دانشگاه شریف را بخوانید‌: « فاجعه‌ی وب فارسی و یا چرا فیزیک با فیزیک فرق دارد‌؟ »‌. اصل داستان بسیار ساده است‌، اما از آن‌جا که اصول به طور کامل رعایت نمی‌شوند‌، تنها توانسته‌اند دو‌گانگی‌ها را بیشتر کنند‌. از آنجا که حتی دانشجو‌های رشته‌ی کام‍یوتر‌مان هم تایپ را در حد اکابر نمی‌دانند این موضوع درد‌ناکتر می‌شود‌!

از طرف دیگر با توجه به تلاش مسئولین‌، که به هر نحوی سعی دارند که کلمات وارد شده از زبان‌های غربی را از فارسی خارج کنند ولی هیچ تلاشی برای نمونه‌های عربی نمی‌کنند و یا حتی دست به نوعی فرهنگ‌سازی برای اجرای درست رسم‌الخط فارسی در برنامه‌هایشان ندارند‌، باز هم این جامعه‌ی پویای وب فارسی است که باید دست به این فرهنگ‌سازی بزند‌. خوشبختانه تا این‌جای کار بلاگر‌های با تجربه و تمامی کاربران نور چراغ خورده‌ای‌! که به نحوی به تولید محتوا در وب فارسی مشغولند سعی می‌کنند به این اصول پایبند باشند که دلیل عمده‌اش بر می‌گردد به سری مطالب « غلط ـــــ نامه » وبلاگ خوابگرد که به کاربردی‌ترین نحو ممکن در چند ارسال این قوانین را مرور کرده‌. به همه‌ی تازه واردان حوزه‌ی وبلاگ‌نویسی پیشنهاد می‌کنم حتما این مطالب را بخوانند‌.

اما مشکل بعدی بر می‌گردد به استاندارد فارسی صفحه کلید ویندوز‌! در توزیعات گنو /  لینوکس این مشکل مدت‌هاست که به بهترین نحو ممکن حل شده‌. ولی مایکروسافت هنوز هم تلاشی در این زمینه انجام نداده و همان استاندارد قدیمی را اجرا می‌کند‌. لایوت‌هایی هم که در سطح وب پراکنده شده‌اند نیز تماما کامل نیستند‌، مخصوصا این نوعی که خودشان به صورت اتوماتیک همه‌ی مراحل را انجام می‌دهند‌. یکی ویرگول ندارد آن یکی هم حرف « پ » را هنوز در جای قدیمی‌اش می‌چسباند‌! اما بهترین لایوتی که استفاده کردم که دقیقا شبیه نسخه‌ی لینوکسی عمل می‌کند مربوط می‌شد به این روش که بر  پایه‌ی لایوت فارسی وب شریف نصب می‌شد‌.

این لایوت مسخره‌ی استفاده شده توسط مایکروسافت بحران را تا حدی پیش برده که حتی شرکت‌های وطنی تولید کننده‌ی کیبورد هم کلید‌ها را جابجا چاپ می‌کنند و بیشتر به این گمراهی دامن می‌زنند‌. تا به حال فکر کنم فقط کیبورد فراسی شرکت فراسو باشد که کلید‌های فارسی را در جای درست چاپ کرده که آن هم بیشتر به درد عمه‌ی گرامشان می‌خورد چون چاپ انگلیسی روی کیبورد ندارد‌!

تا این‌جای کار به کنار اما موضوع اصلی بحثم بر می‌گردد به دو پروژه‌ای که در وب فارسی شروع به کار کرده‌اند که واقعا از طراحانشان از همین‌جا تشکر می‌کنم‌. اولی وب‌سایت رسانه‌ساز است که جدای از اینترفیس کور کننده‌اش -‌یه خاطر آن خط آریال کذایی در ویندوز‌! – مطالب مفید و بسیار کاربردی‌ای در زمینه‌ی تولید محتوای فارسی در وب ارائه کرده‌، و از طرفی سعی کرده کاربران را با نرم‌افزار‌های آزاد مورد استفاده در این عرصه آشنا کند که در نوع خود کاری قابل ستایش است‌.

پروژه‌ی بعدی که انتظار دارم بیشتر از این پیشرفت کند‌، ولی در همین حدش هم در وب فارسی وجود نداشت پروژه‌ی استاندارد سازی وب پارسی است که پایگاه‌های فارسی ثبت شده را از نظر استاندارد‌هایی مورد بررسی قرار می‌دهد و در پایان با ارائه‌ی امتیازاتی رتبه بندی می‌کند‌. در ضمن کتابی هم توسط این پایگاه منتشر شده که اطلاعات مفیدی در رابطه با استاندارد‌سازی دارد (‌+‌).

این همه گفتم این را هم در پایان اضافه کنم که خیلی وقت است روی دلم سنگینی می‌کند‌! پایگاه زیر‌نویس فارسی در بخش دانلودش برای قسمت نظرات قانون گذاشته که حتما فینگیلیش یا انگلیسی تایپ کنید! در صورتی که از تایپ فارسی استفاده کنید حذف خواهد شد‌! (+) توجه کردید‌؟ یکی از پایگاههایی که باید این اصول اولیه را بیشتر از بقیه مورد استفاده قرار دهد این چنین رفتاری دارد‌. حالا اگر باز خواسته بود فقط به انگلیسی بنویسیم یک بحث جدایی بود که زیاد هم بد نبود ولی این زبان فینگیلیش که قاتل بالفطره‌ی رسم‌الخط فارسی است اصلا قابل تحمل نیست‌.

موسیقی در وب فارسی‌

بخش جدایی نا‌پذیر وب همانا سایت‌هایی هستند که در زمینه‌ی اشتراک موسیقی فعالبت می‌کنند‌. این نمونه از سایت‌ها در وب فارسی هم کم نیستند و حتی به رده بندی برترین سایت‌ها وب فارسی به گفته‌ی Alexa راه یافته‌اند(+)‌.

اما در این میان نکته‌ای که زیاد به چشم می‌آید کیفیت بیش از اندازه پایین این سایت‌هاست‌. سایت‌هایی که عمدتا شبیه به هم هستند و در بیشتر مواقع تنها تفاوتشان تم CMS شان است‌.

بگذارید به چند نکته از مشکلات این سایت‌ها که دیگر امروزه در میان استاندارد‌های وب جایی ندارند اشاره کنم‌:

رعایت نکردن کپی رایت‌/ حتی از خودی‌: بارها و بارها پیش آمده که به چند سایت مختلف از این دست سر زده‌ام و تمامی پست‌های صفحه‌ی اولشان شبیه هم بوده‌, تا جایی که حتی عکس مربوط به آهنگ‌ها را هم از روی سایت‌های همکارشان کپی می‌کنند‌. در واقع در این حوزه دو‌- سه سایت هستند که آهنگ‌ها را تهیه می‌کنند و ما‌بقی سایت‌ها نقش آینه‌ی آن‌ها را بازی می‌کنندد‌.

رعایت نکردن کپی رایت موزیسن‌ها‌: افراط بیش از حد در این زمینه باعث به فساد کشیده شدن صنعت موسیقی شده‌, تا جایی که کاربران دیگر واقعا نیازی ندارند که آلبوم‌ها را با کیفیتی نامطلوب‌ – به دلیل صرفه‌جویی‌های بیش از اندازه کمپانی ها برای کم کردن قیمت – خریداری کنند‌. کافیست چند روز منتظر بمانند تا در سرور‌های مختلف امکان دانلود بیایند‌.

طراحی‌های غیر حرفه‌ای صفحه‌ی اول سایت‌: استفاده از CMS های بر پایه PHP که عمدتا Nuke و Fusion هستند و قالب‌های پیش‌فرض آنها دیگر واقعا قدیمی شده‌. ساختار این CMS ها جدای از پیشرفتی که در این سال‌ها داشته‌اند واقعا سنگین هستند و برای کاربران ایرانی که کیفیت اتصالشان معلوم است‌, واقعا زجر‌آور‌. از طرفی دیگر استفاده‌ی افراطی از عکس‌ها و بنر‌ها در سایز‌های بزرگ در جا‌های مختلف سایت نیز سرعت لود صفحات را به میزان زیادی کاهش می‌دهد‌.

توجه کنید که گفتم CMS های قدیمی بر پایه‌ی PHP و نه ابزار‌های جدید همچون ورد‌پرس‌ عزیز.

نداشتن آرشیو مناسب و مطابق با استاندارد SEO : در دسترس نبودن آرشیو سالم از سایت و خراب بودن عمده‌ی لینک‌هایی که بر روی سرور‌های رایگان قرار دارند و همچنین مرتب نبودن آرشیو موضوعی سایت و فقدان تگ‌های مناسب همه و همه باعث دوری این سایت‌ها از استاندارد‌های SEO و نعمات باد آورده‌ی آن می‌شود‌.

استفاده‌ی افراطی از آدرس سایت در فایل‌ها‌: فایلی را دانلود می‌کنید که در اسمش آدرس سایت هک شده‌. می‌خواهید از آرشیو ( فشرده )  خارجش کنید رمز می‌خواهد که همان آدرس سایت است‌. آهنگ را اجرا می‌کنید و در تمامی تگ‌های MP3 اعم از نام خواننده‌. آلبوم و … آدرس سایت را می‌بینید‌. این کار به جای این‌که تبلیغ باشد باعث آزردگی کاربر می‌شود و فحش‌هایی را روانه‌ی صاحب سایت می‌کند‌. احترام گذاشتن به تگ‌ها در فایل‌های صوتی باعث می‌شود که کاربران راحت‌تر بتوانند موزیک‌هایشان را آرشیو کنند‌.

نداشتن یک فید درست درمان‌: در زمانه‌ای که همه می‌خواهند با راحت‌ترین روش‌ها به اطلاعات دسترسی داشته باشند , فید‌ها اهمیت زیادی یافته‌اند‌. اما عمرا نمی‌توانید در یکی از این سایت‌های موسیقی یک فید درست و کامل بیابید‌. در نود درصد مواقع فید فقط حکم خبر رسان را برایتان بازی می‌کند و شما موظفید که دوباره به سایت رجوع کنید تا لینک‌های دریافت را رویت کنید‌.

رعایت کردن این اصول کار چندان سختی نیست و در تمامی موارد هم به نفع کاربران است و هم به نفع وب‌مستر‌ها‌. اما شاید بی‌اطلاعی از این امکانات و ابزار‌هاست که تا‌کنون کمتر سایت حرفه‌ای در این زمینه را می‌بینیم که آنها را رعایت می‌کند‌. امیدوارم در آینده‌ای نزدیک سایت‌های قدرتمندتر و بهتر در این زمینه شروع به کار کنند تا وب فارسی هم در این زمینه دچار عقب ماندگی نشود‌.